
KVKK Kurulu'nun teknik tedbirler rehberi, e-postayı kişisel verinin en çok aktarıldığı kanal olarak ele alır; veri ihlali bildirimlerinin önemli kısmı yanlış alıcıya gönderilen e-posta ve ele geçirilen hesaplardan kaynaklanır. Sorunun büyük bölümü karmaşık saldırılardan değil, gündelik alışkanlıklardan doğar: otomatik tamamlanan alıcı adı, yıllardır silinmeyen ekler, herkesin eriştiği ortak posta kutusu. Aşağıdaki liste, denetimlerde sorulan başlıkları özetler ve her maddenin neden istendiğini açıklar.
Kimlik doğrulama ve erişim
- Tüm posta kutularında MFA; eski protokoller (POP/IMAP) kapalı.
- Paylaşılan posta kutularına oturum açma devre dışı; erişim yetkilerle.
- Ayrılan çalışan hesabı aynı gün kapatılır, posta kutusu 30 gün içinde arşivlenir.
Paylaşılan kutuların kendi parolasıyla açılması, kimin ne yaptığını izlenemez kılar; yetki devriyle erişim verildiğinde her işlem gerçek kullanıcının kimliğiyle günlüğe düşer. İşten ayrılma akışını İK ile ortak yazın: hesabın kapatılması, yönlendirmenin kime yapılacağı ve arşivin ne kadar saklanacağı tek bir formda karara bağlansın.
Alan adı koruması
- SPF, DKIM ve DMARC (p=quarantine, ardından p=reject) yayınlanmış; DMARC raporları izleniyor.
- Benzer alan adları (typosquat) için izleme ya da kayıt.
DMARC'ı doğrudan reddetme moduna almak, fatura gönderen muhasebe uygulaması ya da pazarlama aracı gibi meşru kaynakların e-postalarını düşürebilir. Önce izleme modunda raporları toplayın, gönderen envanterini çıkarın, hepsini SPF ve DKIM ile yetkilendirin; ancak ondan sonra sıkılaştırın.
Tehdit koruması
- Bağlantı ve ek sandbox (Defender for Office 365, Proofpoint, Barracuda).
- Dış kaynaklı e-postalara "[DIŞ]" etiketi; yönetici taklidi (BEC) kuralları.
- Düzenli oltalama simülasyonu ve farkındalık eğitimi (kanıt olarak raporlanır).
Yönetici taklidi saldırıları genellikle zararlı ek içermez, bu yüzden klasik antivirüs yakalamaz. Görünen ad ile gerçek adres uyuşmazlığını, ilk kez yazışılan alan adlarını ve "acil havale" kalıplarını yakalayan kurallar, teknik olarak basit ama etkilidir.
Veri kaybı önleme
- TC kimlik no, kredi kartı ve IBAN kalıplarını tespit eden DLP politikaları (Purview veya güvenlik ağ geçidi).
- Hassas ekler için şifreli gönderim (Purview Message Encryption).
- Otomatik iletme kuralları dışa kapalı; kural değişiklikleri denetleniyor.
DLP'yi engelleme ile başlatmayın; önce uyarı modunda çalıştırıp hangi süreçlerin gerçekten hassas veri gönderdiğini görün. Bulgular çoğu zaman bir iş akışı sorununa işaret eder: özlük belgesi e-postayla değil, portal üzerinden paylaşılmalıdır.
Saklama ve yedek
- Yasal saklama süreleri için arşiv/bekletme politikası.
- Microsoft 365 verilerinin bağımsız yedeği; erişim ve geri yükleme günlükleri.
Saklama politikası iki yönlüdür: gereğinden uzun tutulan veri de ihlal anında zarar büyütür. Veri envanterinde her posta kutusu kategorisi için süre belirleyin ve süre dolduğunda silme işlemini otomatikleştirin.
İnsan tarafı
Teknik kontroller yanlış alıcıya gönderilen e-postayı tamamen engelleyemez. Bu riski azaltan basit düzenlemeler vardır: dış alıcı içeren iletilerde gönderim öncesi uyarı, otomatik tamamlanan adres önerilerinin sınırlandırılması, çok alıcılı gönderimlerde gizli alan kullanımı ve toplu duyuruların posta listesi yerine uygun bir araçla yapılması. Bir hata olduğunda ne yapılacağı da yazılı olmalıdır: kim bilgilendirilir, ileti geri çağrılabiliyorsa kim çağırır, olay hangi kayda düşer. İhlal bildirimini gerektiren durumların çoğunda süreyi yakan şey teknik inceleme değil, olayın BT'ye geç ulaşmasıdır.
Nereden başlamalı
Listenin tamamını aynı anda uygulamak gerekmez. Etkisi en yüksek üç adım şunlardır: tüm posta kutularında MFA, eski protokollerin kapatılması ve dışa otomatik iletme kurallarının engellenmesi. Bunlar ek yatırım gerektirmez ve denetimde en çok sorulan başlıkları kapatır. Alan adı koruması ikinci sırada gelir, çünkü kurum adına gönderilen sahte e-postalar müşteri tarafında da zarar üretir. DLP ve saklama politikaları ise veri envanteri çıktıktan sonra anlamlıdır.
Sık sorulan sorular
Microsoft 365 kullanıyorum, yedek gerekli mi?
Hizmet sağlayıcı altyapıyı yedekler, sizin verinizin yanlışlıkla ya da kötü niyetle silinmesini geri almayı taahhüt etmez. Bekletme politikası ile bağımsız yedek farklı işlerdir; denetimde ikisi ayrı sorulur.
Şifreli gönderim alıcıyı zorlar mı?
Purview Message Encryption ile alıcı, bağlantı üzerinden doğrulanıp iletiyi okur; ek bir kurulum istemez. Zorluk genellikle alışkanlıktadır, bu yüzden hangi belge türlerinde zorunlu olduğunu net yazın.
Bu kontroller KVKK uyumu için yeterli mi?
E-posta, teknik tedbirlerin yalnız bir başlığıdır; envanter, aydınlatma, saklama ve erişim yönetimi ayrıca gerekir. Ancak ihlallerin çıkış noktası çoğunlukla burasıdır, bu yüzden önceliklendirmeye buradan başlamak mantıklıdır.
xCore, bu listeyi Microsoft 365 güvenlik denetimi olarak uygular, eksikleri önceliklendirilmiş bir planla kapatır ve KVKK dosyanıza eklenebilecek teknik tedbir raporunu üretir.