
"Verilerimiz bulutta, Microsoft yedekliyor" varsayımı en yaygın yanılgılardan biri. Microsoft, hizmetin kullanılabilirliğini garanti eder; verinin korunması paylaşımlı sorumluluk modelinde müşteriye aittir. Hizmet sözleşmesinde bu açıkça yazar. Sorun genellikle bir talep geldiğinde ortaya çıkar: işten ayrılmış bir çalışanın altı ay önceki e-postaları istenir, hesap kapatılmıştır ve geri getirilecek bir kopya yoktur.
Paylaşımlı sorumluluk ne demek?
Microsoft altyapıyı, veri merkezlerini, hizmetin çalışır kalmasını ve donanım kaynaklı veri kaybına karşı kendi içindeki çoğaltmayı üstlenir. Kullanıcı hataları, kötü niyetli silme, hesap ele geçirme, yanlış yapılandırma ve saklama yükümlülükleri ise kurumun sorumluluğundadır. Bu ayrım soyut değildir: Microsoft'un çoğaltması bir veri merkezi arızasına karşı korur, silinen bir posta kutusunu aylar sonra geri getirmeye yaramaz.
Yerleşik koruma nereye kadar?
- Exchange Online: silinen öğeler 14–30 gün kurtarılabilir öğelerde kalır.
- OneDrive/SharePoint: geri dönüşüm kutusu 93 gün.
- Silinen kullanıcı hesabı: 30 gün.
- Teams sohbetleri: Exchange posta kutusuna bağlı; kanal dosyaları SharePoint kurallarına tabi.
Bu süreler geçtikten sonra veri kalıcı olarak gider. Fidye yazılımı OneDrive senkronizasyonu üzerinden bulut kopyayı da şifreleyebilir; sürüm geçmişi kısmen yardımcı olur ama toplu geri dönüş zordur. Kötü niyetli bir yönetici ya da ele geçirilmiş hesap, koruma bekletmesi olmayan verileri silebilir. Saklama ilkeleri ve yasal bekletme bir ölçüde koruma sağlar, ancak bunlar yedek değil uyum aracıdır: geri yükleme değil, silinmeyi engelleme amacı taşırlar ve ayrı bir kopya üretmezler.
Çözüm
Bağımsız bir yedekleme ürünü: Veeam Backup for Microsoft 365 (yerel depo veya S3 immutable), Synology Active Backup for Microsoft 365 (NAS üzerinde, ücretsiz) ya da SaaS çözümler (Veeam Data Cloud). Exchange, SharePoint, OneDrive ve Teams verileri kurum kontrolündeki depoya alınır; tek e-posta veya dosya düzeyinde geri yükleme ve e-keşif araması yapılır. Kopyanın kurum kontrolünde olması, aboneliğin askıya alındığı ya da kiracının erişilemez hale geldiği durumlarda da verinin elde kalmasını sağlar.
Kurulum sırası
- Kapsamı belirleyin: hangi posta kutuları, hangi SharePoint siteleri, arşiv posta kutuları dahil mi.
- Depoyu seçin ve boyutlandırın; değiştirilemez bir hedef tercih edin.
- Uygulama kaydı ve izinleri oluşturun; yedekleme hesabına çok faktörlü kimlik doğrulama uygulanır.
- İlk tam yedeği mesai dışında başlatın; ilk tarama büyük kiracılarda günler sürebilir.
- Tek öğe geri yükleme testi yapın ve süreyi kaydedin.
Boyutlandırma
Kullanıcı başına ortalama 10–20 GB posta + OneDrive verisi düşünün; yıllık %20 büyüme payı ekleyin. Saklama süresi KVKK ve sektör düzenlemelerine göre (genellikle 1–3 yıl) belirlenir. Arşiv posta kutuları ve büyük SharePoint kitaplıkları hesabı hızla büyütür; kapsamı baştan netleştirmek sonradan depo değiştirmekten ucuzdur.
Sık yapılan hatalar
- Yedekleme kapsamına yalnız posta kutularını alıp OneDrive, SharePoint ve Teams kanal dosyalarını dışarıda bırakmak.
- Yedekleri yine aynı Microsoft 365 kiracısındaki bir depoda tutmak; kiracı erişimi kaybedildiğinde kopya da kaybedilir.
- İşten ayrılan kullanıcıların lisansını hemen kaldırıp verinin yedeklendiğini varsaymak.
- Geri yükleme testini hiç yapmamak; ilk deneme gerçek bir olay sırasında yaşanır.
- Yeni açılan SharePoint sitelerinin yedekleme kapsamına otomatik girmediğini fark etmemek.
Sık sorulan sorular
Yasal bekletme (retention hold) yedek yerine geçer mi?
Hayır. Bekletme, verinin silinmesini engeller ancak ayrı bir kopya oluşturmaz ve yanlış yapılandırma ya da abonelik sorunlarında koruma sağlamaz. Amacı uyum, kurtarma değil.
Yedekler nerede saklanmalı?
Kurum kontrolündeki bir depoda: şirket içi disk, NAS ya da kiracıdan bağımsız bir nesne depolama. Kritik olan, kopyanın Microsoft 365 kimlik yapısıyla aynı yetki alanına bağlı olmamasıdır.
Ne sıklıkla yedek alınmalı?
Çoğu kurumda günde bir tam döngü yeterlidir; e-posta trafiği yoğun ortamlarda gün içinde artımlı çalıştırmak kayıp penceresini kısaltır.
xCore, Microsoft CSP ortağı olarak lisans, yedekleme kurulumu ve geri dönüş testini birlikte sunar; kapsam, saklama süresi ve depo seçimi kurumun uyum yükümlülüklerine göre belirlenir.
Veeam lisansı, kurulumu ya da 7/24 desteği mi gerekiyor? Veeam Partner olarak lisans, kurulum ve uzak kopya hizmetini tek elden veriyoruz: Veeam lisans ve kurulum sayfamızı inceleyin.