
Modern fidye yazılımı saldırıları önce yedekleme sunucusunu hedefler: yedekler silinir veya şifrelenir, ardından üretim sistemleri kilitlenir. Saldırgan bunu yaparken çoğu zaman özel bir açık kullanmaz; ele geçirdiği bir etki alanı yönetici hesabıyla yedekleme konsoluna girip saklama politikasını değiştirir ya da depoyu biçimlendirir. Değiştirilemez (immutable) yedek, belirlenen süre boyunca yönetici hesabıyla bile silinemeyen ya da değiştirilemeyen kopyadır; kurtarma şansını yönetici yetkisinden bağımsız hale getirir.
Seçenekler
- Veeam Hardened Repository: Linux sunucuda (Ubuntu/RHEL) tek kullanımlık kimlik bilgisiyle kurulur; dosya sistemi bayraklarıyla kilitlenir. Ek lisans gerektirmez.
- Veeam Software Appliance (v13): Önceden sertleştirilmiş Linux tabanlı hazır kurulum; en kolay yol.
- S3 Object Lock: Nesne depolamada (Wasabi, MinIO, Dell ECS) yasal tutma modu.
- Dell PowerProtect Retention Lock / HPE StoreOnce Catalyst: Cihaz düzeyinde değiştirilemezlik.
Nasıl çalışır?
Sertleştirilmiş depoda yedek dosyaları, belirlenen süre dolana kadar değiştirilemez olarak işaretlenir. İşareti koyan bileşen yedekleme yazılımı değil, işletim sistemidir; bu yüzden yedekleme konsolunu ele geçirmek dosyaları silmeye yetmez. Aynı mantık nesne depolamada Object Lock ile, yedekleme cihazlarında ise üreticinin tutma kilidi özelliğiyle sağlanır. Ortak nokta şudur: silme yetkisi, günlük yönetim yapan hesapların erişemediği bir katmana taşınır.
Hardened Repository adımları
- Fiziksel ya da ayrı sanal Linux sunucu; yerel diskler XFS ile biçimlendirilir (reflink için).
- Veeam'de sunucuyu "tek kullanımlık kimlik bilgisi" ile ekleyin; SSH sonrasında kapatılır.
- Depo tanımında değiştirilemezlik süresini belirleyin (en az 7, ideal 14–30 gün).
- Yedekleme işlerini bu depoya yönlendirin; ileri artımlı + sentetik tam yapı kullanın.
- Sunucuya yalnız konsoldan erişilsin; parola yöneticide saklansın, etki alanına katılmasın.
Süreyi nasıl belirlemeli?
Değiştirilemezlik süresi, bir saldırının fark edilmesi için gereken süreden uzun olmalıdır. Saldırganlar ortamda genellikle günler boyunca sessizce dolaşır; yedekler yalnız üç gün kilitliyse, fark edildiğinde temiz bir geri dönüş noktası kalmayabilir. Öte yandan süre saklama politikasından uzun tutulursa dosyalar silinemez ve depo dolar. Pratik kural, değiştirilemezlik süresini saklama süresinin içinde kalacak şekilde, fark etme süresinin en az iki katı seçmektir.
Sık yapılan hatalar
Depoyu etki alanına katmak, root SSH'yi açık bırakmak, değiştirilemezlik süresini saklama süresinden uzun tutup diski doldurmak ve immutable depoyu tek kopya sanmak. 3-2-1-1-0 kuralında bu yalnızca "1 değiştirilemez kopya" maddesidir; tape veya çevrimdışı kopya ayrıca gerekir. Bir diğer yaygın hata, depoyu kurup kurulumu bitmiş saymaktır: kapasite izleme, yedek işlerinin gerçekten bu depoya yazdığının doğrulanması ve düzenli geri yükleme testi olmadan değiştirilemezlik kâğıt üzerinde kalır.
Kontrol listesi
- Depo sunucusu etki alanı dışında ve ayrı kimlik bilgileriyle mi yönetiliyor?
- Değiştirilemezlik süresi yazılı politikada tanımlı mı?
- Depo kapasitesi izleniyor ve dolma eşiğinde uyarı üretiliyor mu?
- En az bir kopya daha (tape, nesne depolama veya ikinci lokasyon) var mı?
- Son üç ayda bu depodan gerçek bir geri yükleme yapıldı mı?
- Yedekleme konsolu ve depo için yönetici hesapları farklı mı; çok faktörlü kimlik doğrulama açık mı?
Değiştirilemezlik tek başına yetmez
Sertleştirilmiş depo, saldırganın yedekleri silmesini engeller; ortama girmesini engellemez. Bu nedenle depo, bütünün bir parçası olarak düşünülmelidir: yedekleme sunucusunun ayrı kimlik alanında tutulması, konsol erişiminin çok faktörlü doğrulamayla korunması, yedekleme işlerinin başarısızlık uyarılarının gerçekten okunan bir adrese gitmesi ve düzenli geri yükleme tatbikatı. Bu adımların hiçbiri lisans gerektirmez, tamamı disiplin gerektirir. Saldırı anında fark yaratan şey, deponun kurulduğu gün değil, aradan geçen aylarda kuralların korunmuş olmasıdır.
Sık sorulan sorular
Değiştirilemez yedek yanlışlıkla yazılan veriyi de kilitler mi?
Evet; süre dolana kadar o yedek dosyaları silinemez. Bu nedenle kapasite planlaması, kilit süresi ve yedek sıklığı birlikte hesaplanır.
Snapshot tabanlı koruma yeterli değil mi?
Snapshot aynı depolama sistemine bağlıdır ve yönetici yetkisiyle silinebilir. Değiştirilemezliğin amacı tam olarak bu yetkiyi devre dışı bırakmaktır.
Küçük bir ortam için bu kurulum ağır mı?
Hayır. Tek bir Linux sunucu ve yerel diskler yeterlidir; ek lisans gerekmez. Asıl emek kurulumda değil, erişim kurallarının disiplinle sürdürülmesindedir.
xCore, mevcut Veeam kurulumlarına sertleştirilmiş depo eklemeyi bir günlük bir işle yapıyor; kurulum sonrası kurtarma tatbikatı raporlanır ve erişim kuralları yazılı olarak teslim edilir.
Veeam lisansı, kurulumu ya da 7/24 desteği mi gerekiyor? Veeam Partner olarak lisans, kurulum ve uzak kopya hizmetini tek elden veriyoruz: Veeam lisans ve kurulum sayfamızı inceleyin.