
"Bir NAS alalım, her şeyi oraya koyalım" cümlesi küçük ofislerde işe yarar, 40 kullanıcıyı geçince sorun üretir. Depolama kararı, verinin ne olduğuna göre verilir: paylaşılan dosyalar mı, sanal makine diskleri mi, veritabanı mı, kamera kaydı mı? Bu yazı NAS ile SAN/DAS arasındaki sınırı ve KOBİ ölçeğinde makul mimariyi anlatıyor.
Önce veri tipi
| Veri | Erişim biçimi | Uygun yapı |
|---|---|---|
| Ofis dosyaları, proje klasörleri | SMB/NFS dosya paylaşımı | NAS (ya da Windows dosya sunucusu) |
| Sanal makine diskleri | Blok (iSCSI/FC) ya da yüksek performanslı NFS | SAN / DAS, küme için ortak storage |
| ERP veritabanı | Blok, düşük gecikme | Sunucu içi NVMe/SSD ya da SAN |
| Kamera kaydı, arşiv | Sıralı yazma, büyük kapasite | NAS + NAS sınıfı HDD |
| Yedek hedefi | Ayrı cihaz, immutable | Ayrı NAS/sunucu ya da nesne depolama (bkz. 3-2-1) |
NAS: Synology ve QNAP'ın gerçek sınırları
Kurumsal NAS'lar (Synology, QNAP) dosya paylaşımı, snapshot, kullanıcı yetkileri ve yedek hedefi için mükemmeldir; NAS kategorisinde 50 model var. Sınırları:
- IOPS: SATA diskli 4–8 yuvalı NAS, birkaç sanal makine için yeterli olabilir; 10+ VM ve veritabanında gecikme artar.
- Yedeklilik: tek denetleyici, tek güç kaynağı modeller çoğunluktadır; arıza = kesinti.
- Kimlik ve ağ: aynı ağda, AD ile bütünleşik; fidye yazılımı için erişilebilir. Snapshot ve immutable (WORM) ayarları açılmalıdır.
Kural: NAS'ı dosya + yedek için kullanın; üretim sanal makinelerini üzerine koymayın.
SAN/DAS: HPE MSA ve Dell PowerVault ne zaman kaçınılmaz
İki sunucudan oluşan bir küme (HA), ortak bir depolama ister: bir sunucu arızalandığında sanal makineler diğerinde açılır. Bunun için çift denetleyicili, çift güç kaynaklı bir storage gerekir: giriş seviyesinde HPE MSA 2060/2070 ve Dell PowerVault ME5 serileri; SAS (DAS) bağlantıyla switch'siz, iSCSI/FC ile switch'li bağlanır. Katalog: kurumsal storage.
SAN'ın maliyeti diskten çok denetleyici ve yedeklilikten gelir; buna karşılık iki sunucu + storage, "iki büyük sunucu + replikasyon"a göre çoğu zaman daha basit işletilir.
Disk seçimi ve karma havuz
- NAS sınıfı HDD (7/24, titreşim dengeli): NAS'ta masaüstü disk kullanmayın.
- SAS 10K HDD: storage'da kapasite katmanı.
- SSD (SAS/NVMe): performans katmanı; MSA'da "tiering" ile sıcak veri otomatik SSD'ye taşınır.
- Her havuzda en az bir hot spare.
3 yıllık kapasite planı
Bugünkü net veri × (1 + yıllık büyüme)³ × 1,3 (snapshot ve boşluk payı). Örnek: 4 TB veri, %25 büyüme → 4 × 1,95 × 1,3 ≈ 10 TB net. RAID 6 ve hot spare eklenince ham kapasite yaklaşık 16 TB; 8 yuvalı NAS'ta 4 TB'lık disklerle karşılanır, genişleme ünitesi için yer bırakılır.
Üç tipik kurulum
| Senaryo | Yapı | Neden |
|---|---|---|
| 20 kullanıcı, tek sunucu, dosya ağırlıklı | Sunucu içi SSD RAID + 4 yuvalı NAS (yedek hedefi + arşiv) | Ayrı storage gereksiz; NAS ikinci kopya ve snapshot sağlar |
| 60 kullanıcı, 2 sunucu, 6–8 VM | HPE MSA / PowerVault ME5 (SAS bağlantı, çift denetleyici) + ayrı NAS yedek hedefi | Küme için ortak storage; switch'siz SAS bağlantı maliyeti düşük tutar |
| 150 kullanıcı, 3+ sunucu, veritabanı yoğun | iSCSI/FC SAN (SSD katmanlı) + 10/25G storage ağı + nesne depolama/tape | Performans katmanı ve büyüme; yedek ve arşiv ayrı ortamda |
Performans: IOPS ve gecikme nasıl okunur
Storage veri sayfalarındaki "1 milyon IOPS" değeri küçük bloklu, rastgele okuma testidir; sizin yükünüz bu değildir. Karar için üç ölçüm yeterlidir: mevcut sunucuda disk kuyruğu (Windows: Avg. Disk Queue Length, Linux: iostat await), ortalama gecikme (5 ms altı sağlıklı, 20 ms üstü kullanıcı hisseder) ve yoğun saatteki toplam IOPS. Bu üç sayı, SSD katmanının boyutunu ve HDD'nin yeterli olup olmadığını söyler; keşifte 30 günlük ölçüm alırız.
Sık sorulan sorular
NAS yedek yerine geçer mi?
Üretim verisinin kopyası olarak evet; tek başına yedek stratejisi olarak hayır. Snapshot + ayrı cihaza yedek + dışarıda kopya gerekir.
İki NAS'ı birbirine replike etsek?
Dosya sunucusu için iyi bir HA yaklaşımı; sanal makine kümesi için yeterli değildir.
Bulut depolama daha ucuz değil mi?
Arşiv ve dışarıda kopya için evet; günlük çalışılan dosyalar ve VM diskleri için gecikme ve bant genişliği sorun olur. Karma yapı yaygın çözümdür.
Veri türlerinizi ve büyüme hızınızı yazın; NAS/SAN kararını ve 3 yıllık kapasite planını birlikte çıkaralım. Storage Çözümleri →
Veeam lisansı, kurulumu ya da 7/24 desteği mi gerekiyor? Veeam Partner olarak lisans, kurulum ve uzak kopya hizmetini tek elden veriyoruz: Veeam lisans ve kurulum sayfamızı inceleyin.